Uczniowie z Zespołu Szkół Ogólnokształcących  i Technicznych w Wojkowicach, z Secondary School 18 Bila Tserkva na Ukrainie oraz z Berufsbildende Schulen des Landkreises Oldenburg z Niemiec spotkali się ponownie w dniach 11.-17.02.2019 na konferencji w Akademii Europejskiej Otzenhausen.

Program tegorocznego spotkania szczegółowo skupiał się na tematyce równości i nierówności ludzi, a zwłaszcza Europejczyków. Nieco ponad rok temu Emmanuel Macron  w swoim przemówieniu na Uniwersytecie Sorbona w Paryżu wyraził dokładnie to, czego chce wielu zdeklarowanych Europejczyków: wezwał do „prawdziwej konwergencji społecznej” dla Europy. Dlatego uczniowie zajmowali się tematyką warunków gospodarczych i społecznych w krajach europejskich i rozstrzygali czy powinny one się zbiegać. Rozmawiali również o wprowadzeniu sprawiedliwości społecznej w Europie poprzez redystrybucję między krajami. Jednak uczniowie uznali, iż w czasach, gdy nacjonaliści zyskują popularność w wielu państwach europejskich, gdy wielu ludzi chce mniej integracji europejskiej niż więcej, a przede wszystkim nie chce dawać pieniędzy dla UE, żądanie to wydaje się być bańką marzeń. Wielu ludzi zwraca się również przeciwko Europie, ponieważ nie doświadczają tej równości, jednej z podstawowych wartości Unii Europejskiej, w swoim codziennym życiu i dlatego czują, że UE jest niewiarygodna.

Projekt podejmuje to pragnienie równości i rozczarowania istniejącymi nierównościami. Uczestnicy mieli okazję do wymiany poglądów z młodymi ludźmi z innych kultur na ten aktualny temat społeczny. Dokonali porównań między krajami z partnerską konstelacją Niemcy – Polska – Ukraina, co  wydaje się być szczególnie ważne, ponieważ wszystkie trzy kraje mają nie tylko różne zasoby gospodarcze, ale także dlatego, że ich pozycje i stosunki z UE znacznie się od siebie różnią. Uczniowie z Polski zauważyli, że obecne władzę wygrywają, ponieważ składają obietnice społeczne (wprowadzenie zasiłku rodzinnego), ale jednocześnie podważają struktury demokratyczne. W Niemczech zależność między pochodzeniem, a sukcesem edukacyjnym pozostaje wysoka. Niestabilna sytuacja polityczna na Ukrainie uniemożliwia realizację reform społecznych, które trwale ustanawiają równe szanse i sprawiedliwość społeczną w całej populacji. Te różne wymiary niesprawiedliwości społecznej w poszczególnych krajach pozwoliły stworzyć młodzieży obraz porównawczy.

Ważnym aspektem była próba opracowania wspólnych perspektyw dla Europy z młodymi obywatelami, ponieważ na szczeblu europejskim nadal nie ma uprawnień decyzyjnych w kwestiach społecznych. Poprzez zaangażowanie i omówienie tematu projektu z uczestnikami z innych kultur, uczestnicy mogli rozwinąć kluczowe umiejętności i ekspresję kulturową.

Główny cel tego projektu został zrealizowany, tzn. młodzi ludzie, którzy ze względu na swoje pochodzenie rzadko mają możliwość wzięcia udziału w międzynarodowym spotkaniu, zdobycia tego doświadczenia i rozwijania swoich umiejętności spotkali się ze sobą, opracowali i rozpowszechnili konkretne możliwości działania. Takie doświadczenia to aktywne uczestnictwo we Wspólnocie Europejskiej i podniesienie świadomości młodych ludzi w zakresie aktywnego obywatelstwa europejskiego. Pracując w międzynarodowych grupach uczestnicy uczą się odnajdywania drogi w kontekście międzykulturowym i rozpoznają pojęcia takie jak zmiany perspektywy, stereotypy, uprzedzenia lub międzykulturowe nieporozumienia. Ćwiczą kompetencje międzykulturowe i uwrażliwienie na różnice kulturowe. Nie bez znaczenia pozostaje kwestia zainteresowania innymi językami, krajami i kulturami.

W Akademii Europejskiej Otzenhausen spędziliśmy w tym roku siedem dni, pierwsze zajęcie rozpoczęliśmy od tematycznej animacji językowej na temat dnia „Razem jesteśmy silni!”. Pierwsze kontakty ułatwiły nam gry kooperacyjne w małych międzynarodowych grupach i ćwiczenia do komunikacji w grupie. Kolejne zajęcia przebiegały oczywiście z przerwami, każdego dnia przerwa na kawę i ciastko umożliwiała jednocześnie pogaduchy, a 2-godzinna przerwa południowa to nie tylko pyszny obiad, ale czas na spacer po pięknej leśnej okolicy lub wypoczynek w komfortowych pokojach. Nie ma co ukrywać, że kuchnia w Akademii jest wyśmienita, a forma szwedzkiego stołu pozwala zaspokoić głód nawet dużych łasuchów. Pięknie położona ,nowocześnie urządzona i wyposażona Akademia stwarza idealne wręcz warunki do pracy.

My razem w Europie? – komunikacja i wartości to kolejne ciekawe interaktywne warsztaty na temat komunikacji międzykulturowej, które urozmaiciła jeszcze dodatkowo gra symulacyjna „Podróż do Albatrosa”. Wykładowcy i cały zespół wspierający, m.in. tłumacze symultaniczni nie pozwalają dosłownie nawet na chwilę, aby zajęcia stały się dla kogokolwiek mało zajmujące lub niezrozumiałe. Cały Team dba o to, aby każdy uczestnik czuł się tu dobrze, mógł wypowiedzieć się na forum, zabrać głos również w dyskusjach.

Drugi dzień kończymy w Akademii już tradycyjnie wieczorem europejskim. Pod hasłem: mój kraj, mój region, moje miasto – uczniowie w interaktywny sposób prezentują swoje państwa. Zobaczyliśmy ciekawe prezentacje multimedialne. W tym roku usłyszeliśmy piosenkę, w wykonaniu chóralnym uczniów niemieckich, która jest utworem śpiewanym w trakcie obchodów święta ich miasta. Nie brakowało również w tym roku dźwięków Poloneza, uczniowie z Polski zaprezentowali ten taniec w odświętnych strojach, za co otrzymali owacje na stojąco. Ukraińscy uczniowie natomiast przenieśli nas na chwilę do swojej ojczyzny prezentując taniec w strojach ludowych połączony z brawurowo wykonanymi pieśniami. Cały wieczór zwieńczyła uczta składająca się z przysmaków regionalnych oraz słodyczy z każdego z państw.

Następnego dnia uczniowie pracowali nt. „Niesprawiedliwość społeczna – co robi Europa?” przygotowując się jednocześnie do rozmów roboczych w Radzie Europy, w której kolejnego dnia odbyło się spotkanie robocze z przedstawicielem Biura Obsługi Odwiedzających Rady Europy oraz  dyskusja z przedstawicielem Komisji Praw Osób Niepełnosprawnych. Popołudniu uczniowie mieli możliwość zwiedzić Strasburg, ale zrobili to uwzględniając tematykę ważną dla naszej konferencji. Po hasłem: ”Widoczne czy niewidoczne?” uczniowie znaleźli się na szlakach nierówności w życiu codziennym, rozszyfrowując centrum Strasburga pod tym kontem w małych międzynarodowych grupach.

W kolejnych dniach odbywały się warsztaty w grupach narodowych, które były ewaluacją pobytu w Strasburgu. Niesprawiedliwość społeczna – co mogę zrobić? m.in. na takie pytania poszukiwali odpowiedzi i rozwiązań, przygotowując się do zorganizowania działań ulicznych lub flash-mobów w międzynarodowych małych grupach. Następnego dnia pełni pomysłów, z przygotowanymi plakatami, ulotkami i akcją happeningową wyjechaliśmy do Luksemburga. Tam odbył się test praktyczny wszystkich zaplanowanych działań. Na rynku miasta uczniowie wykonali wspólny taniec, tzw. belgijkę zachęcając do tego mieszkańców miasta i turystów. W ten sposób zwrócili na siebie uwagę i mogli zaprezentować szerszemu gronu hasła z plakatów i ulotki, które przygotowali. Akcja został odebrana bardzo przyjaźnie, uczniowie rozmawiali z przechodniami, opowiadali o swoich intencjach.

Niestety czas konferencji dobiegał już końca i uczniowie mogli nacieszyć się swoim towarzystwem jeszcze podczas wieczoru pożegnalnego, gdzie otrzymali również certyfikaty udziału w konferencji i Youthpassy. Podziękowaniom nie było końca, bo żegnamy się z prowadzącymi upominkami z nutą tradycji z poszczególnych państw. W tanecznym nastroju wszyscy bawili się do późnych godzin wieczornych.

Uczniów połączyły wspólne problemy, pasje, a nawet uczucia. Nikt nie miał ochoty wyjeżdżać do domu. W nadziei spotkania za rok uczniowie żegnali się ze smutkiem, ponieważ jak się okazało kilka dni może spowodować, że człowiek, który wydawał się mieć ukształtowane spojrzenie na świat, na problemy globalne i te w swoim państwie, na te w swojej szkole i domu, wraca bogatszy o nowe doświadczenia i narzędzia do interpretowania rzeczywistości.

Projekt uzyskał wsparcie finansowe od programu Erasmus + oraz Bundeszentrale für Politische Bildung i Europäische Akademie Otzenhausen gGmbH (EAO).

Karolina Mosur