Od początku wakacji byliśmy zasypywani, przez różnego rodzaju media, informacją o 41 sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO. Sesja po raz pierwszy odbywała się w Polsce, a gospodarzem obrad był Kraków.
Dla nas najważniejszą wiadomością była decyzja Komitetu o wpisaniu pogórniczych zabytków Tarnowskich Gór na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jest to 15. polski obiekt zaliczony do tego prestiżowego grona, a pierwszy w województwie śląskim.
Przypomnijmy w kilku krótkich zdaniach, co to za Komitet… i co to za lista. Konstytucja UNESCO, która powołała do życia organizację, została podpisana 16 listopada 1945 i weszła w życie 4 listopada 1946. Artykuł 1. Konstytucji, określający cele i funkcje organizacji, mówi m.in., że UNESCO udziela pomocy przy zachowaniu, rozszerzaniu
i rozpowszechnianiu wiedzy, czuwając nad zachowaniem i ochroną światowej spuścizny książek, dzieł sztuki, zabytków historii i nauki.
Początkowo cel ten realizowany był poprzez doradzanie państwom członkowskim w zakresie konserwacji ich dziedzictwa.
Na mocy konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 roku, została ustanowiona lista światowego dziedzictwa, czyli zbiór obiektów o wyjątkowej powszechnej wartości dla ludzkości. Realizacją postanowień konwencji, w tym prowadzeniem listy, zajmuje się Komitet Światowego Dziedzictwa.
Mając na uwadze tak ważne wydarzenie, nie mogliśmy się oprzeć pokusie zwiedzenia czegoś, co ma tak duże znaczenie dla całej ludzkości i jest bardzo blisko nas.
23 listopada 2017 roku stanęliśmy przed windą do kopalni zabytkowej w Tarnowskich Górach, a właściwie, trzeba napisać, przed windą czasu, po opuszczeniu której, z otaczającej nas nowoczesności przenieśliśmy się w odległe czasy gwarków.
Gdy tak przemierzaliśmy kolejne wyrobiska, miejscami pochyleni, przygarbieni, na ugiętych nogach, czasami w łodziach, bacznie słuchaliśmy opowieści naszego przewodnika.
Z każdym naszym krokiem, a raczej z każdym jego słowem, czuliśmy, jak przeplata się ze sobą w kopalnianej atmosferze legenda o dobrym duchu Skarbniku i złym diable Szarleju z ogromną mądrością i wiedzą górniczo-geologiczną ówczesnych gwarków.
Przecież to w Tarnowskich Górach powstało pierwsze prawo górnicze, które nadawało społeczny status gwarkom i zabraniało zatrudniania pod ziemią dzieci i kobiet. To tu zastosowano po raz pierwszy na ziemiach polskich maszynę parową, umożliwiającą skuteczne odwadnianie kopalń. Uczyniło to pracę pod ziemią o wiele bezpieczniejszą, a zarazem rozpoczęło rewolucję przemysłową w tej części Europy. Szczególny klimat miasta Tarnowskich Gór i jego okolic wywarł na nas takie wrażenie, że na pewno tu powrócimy, bo jeszcze wiele atrakcji zostało do zwiedzenia.
Jerzy Kadłubek
| GALERIA |
| TECHNIK GEODETA |